‘बाहुबली’ रकेटले भारतीय भूमिबाट हालसम्मकै सबैभन्दा भारी उपग्रह कक्षामा पुर्यायो
भारतको सबैभन्दा शक्तिशाली प्रक्षेपण रकेट LVM3, ‘बाहुबली’ नामले चिनिने, ले बुधबार भारतीय भूमिबाट हालसम्मकै सबैभन्दा भारी उपग्रहलाई सफलतापूर्वक कक्षामा पुर्याउँदै विश्वव्यापी व्यावसायिक अन्तरिक्ष बजारमा भारतको विश्वसनीयता थप सुदृढ गरेको छ।
LVM3-M6 मिसन बिहान ८:५५ बजे Satish Dhawan Space Centre को दोस्रो प्रक्षेपण स्थलबाट उडान भरेको हो। ४३.५ मिटर अग्लो रकेट दुईवटा S200 ठोस बुस्टरद्वारा सञ्चालित थियो, जसले अमेरिकास्थित AST SpaceMobile द्वारा निर्माण गरिएको अत्याधुनिक सञ्चार उपग्रह ब्लूबर्ड ब्लक-२ बोकेको थियो।
प्रक्षेपणपछि करिब १५ मिनेटमै उपग्रह रकेटबाट सफलतापूर्वक अलग भई करिब ५२० किलोमिटर उचाइको निर्धारित कक्षामा स्थापना गरिएको Indian Space Research Organisation ले जनाएको छ।
अन्तरिक्ष विभागका सचिव तथा इस्रो अध्यक्ष डा. भी. नारायणनका अनुसार यो भारतीय प्रक्षेपण यानबाट उडाइएको हालसम्मकै सबैभन्दा भारी उपग्रह हो। उहाँले यो LVM3 को तेस्रो पूर्ण व्यावसायिक मिसनसमेत भएको उल्लेख गर्दै यानको विश्वस्तरिय प्रदर्शन र भरपर्दो इतिहास पुनः प्रमाणित भएको बताउनुभयो।
प्रधानमन्त्री Narendra Modi ले पनि सफल प्रक्षेपणलाई भारतको अन्तरिक्ष यात्रामा महत्वपूर्ण उपलब्धि भन्दै बधाई व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले यो उपलब्धिले भारतको हेभी-लिफ्ट क्षमता मजबुत बनाएको र अन्तर्राष्ट्रिय व्यावसायिक प्रक्षेपण बजारमा भारतको भूमिका अझ सशक्त बनाएको बताउनुभयो।
ब्लूबर्ड ब्लक-२ उपग्रह सामान्य स्मार्टफोनमै सिधै अन्तरिक्षबाट मोबाइल ब्रडब्यान्ड सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले डिजाइन गरिएको हो, जसका लागि कुनै विशेष उपकरण आवश्यक पर्दैन। यो उपग्रह AST SpaceMobile को विश्वव्यापी कनेक्टिभिटी लक्ष्यअनुसार निर्माण भइरहेको उपग्रह समूहको हिस्सा हो।
यो मिसन इस्रोको व्यावसायिक शाखा NewSpace India Ltd र AST SpaceMobile बीच भएको सम्झौताअन्तर्गत सम्पन्न गरिएको हो। इस्रोका अनुसार सम्भावित अन्तरिक्ष फोहोरसँग टक्करको जोखिम टार्न प्रक्षेपण ९० सेकेन्ड ढिलो गरिएको थियो, जुन पृथ्वीको तल्लो कक्षामा बढ्दो उपग्रह भीडका कारण सामान्य सावधानी मानिन्छ।
इस्रोद्वारा विकास गरिएको LVM3 तीन चरणको प्रक्षेपण यान हो, जसमा दुई ठोस बुस्टर, एक तरल कोर चरण र एक क्रायोजेनिक माथिल्लो चरण समावेश छन्। चन्द्रयान-२, चन्द्रयान-३ लगायतका सफल मिसनहरू पूरा गरिसकेको यो यानले भारतलाई उच्च-मूल्य अन्तरिक्ष मिसनका लागि भरपर्दो साझेदारका रूपमा स्थापित गर्दै आएको छ।
ISRO को LVM-3 ‘Baahubali’
