फरक पृष्ठभूमि र कार्यशैली भएका तीन प्रमुख पात्रहरू—रवि लामिछाने, बालेन्द्र शाह (बालेन) र कुलमान घिसिङ—को आकस्मिक राजनीतिक मिलनले नेपाली राजनीतिमा तरङ्ग ल्याएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), उज्यालो नेपाल र बालेन समूहबीचको यो गठजोड सामाजिक सञ्जालमा चर्चाको विषय बने पनि विश्लेषकहरूले यसलाई ‘डरै डरको संयोजन’ का रूपमा व्याख्या गरेका छन्। विगतमा एक अर्कासँग असहमति राख्ने र भिन्नाभिन्नै बाटो हिँडेका यी तीनै जनामाथि भदौ २४ को घटनामा पर्दा पछाडिबाट भूमिका खेलेको गम्भीर आरोप लागेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि फागुन २१ को निर्वाचनपछि नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले सत्तामा फर्किए भने आफूहरूमाथि प्रतिशोधात्मक कारबाही हुन सक्ने भयका कारण उनीहरू एक ठाउँमा उभिन बाध्य भएका हुन्। विशेष गरी सहकारी ठगी र राहदानी दुरुपयोगको मुद्दा खेपिरहेका रवि, सिंहदरबार जलाउने धम्की र अख्तियारको छानबिनमा रहेका बालेन, तथा विद्युत् व्यापार सम्झौता र खरिद प्रकरणमा अख्तियारको निगरानीमा रहेका कुलमान—तीनै जना कानुनी र राजनीतिक जोखिममा छन्।

यो त्रिपक्षीय एकताको सूत्रधारका रूपमा सुधन गुरुङ देखिएका छन्, जो भदौ २३ को प्रदर्शनमा एकाएक ‘जेनजी’ (Gen-Z) अगुवाका रूपमा उदाएका थिए। ३७ वर्षीय गुरुङ पश्चिमाहरूबाट सञ्चालित एनजीओका अध्यक्ष रहेको र उनको भूमिका गैरराजनीतिक भए पनि प्रभाव भने गहिरो रहेको खुलेको छ। रवि लामिछाने जेलबाट रिहा भएकै दिन सहकार्यको घोषणा गरेका गुरुङले नै रवि र बालेनलाई भेटाउने तथा अनिच्छुक कुलमानलाई समेत जबर्जस्ती मिलाउने काम गरेको बताइन्छ। यी तीन समूहबीच भएको सम्झौताका बुँदाहरू हेर्दा विचार, सिद्धान्त र राजनीतिक कार्यक्रमभन्दा पनि पदीय भागबन्डा र व्यक्तिगत सुरक्षाको विषयले प्राथमिकता पाएको स्पष्ट हुन्छ। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग सम्बद्ध स्रोतका अनुसार, यदि निष्पक्ष छानबिन हुने हो भने कुलमान घिसिङलगायत माथि मुद्दा चल्न सक्ने प्रशस्त आधारहरू छन्, जसले उनीहरूको असुरक्षालाई थप बढाएको छ।

अन्ततः यो गठबन्धनलाई राजनीतिक दलहरूबीच हुने सैद्धान्तिक एकताभन्दा पनि व्यक्तिगत सङ्कट टार्ने रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ। दुर्गा प्रसाईंले समेत यी तीनै जनालाई भदौ २४ को विध्वंसको भित्री डिजाइनर भएको दाबी गरेका थिए, जसलाई पछिल्ला घटनाक्रमले बल पुर्‍याएको देखिन्छ। स्वतन्त्र विश्लेषकहरूको टिप्पणी अनुसार, विभाजित भएर चुनावमा जाँदा कांग्रेस, एमाले वा माओवादी नै सत्तामा आउने र त्यसपछि बन्ने सरकारले पुराना घटनाहरूको छानबिन गरी कारबाही गर्न सक्ने डरले उनीहरूलाई एकताबद्ध बनाएको हो। अर्कोतर्फ, ओली र देउवा पनि आफू निकटका व्यक्तिहरू भ्रष्टाचारमा तानिन सक्ने त्रासमा रहेकाले कांग्रेस र एमालेबीच पनि चुनावी गठबन्धन हुन सक्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन। यसरी व्यक्तिगत महत्त्वाकाङ्क्षा र कानुनी सुरक्षाको खोजीले सिर्जना गरेको यो नयाँ समीकरणले नेपालको आगामी राजनीतिलाई थप ध्रुवीकृत र अनिश्चिततातर्फ धकेल्ने सङ्केत गरेको छ।

रवि लामिछाने बालेन्द्र शाह कुलमान घिसिङ